Właściwość przemienna polega na tym, że odstępując od zasady, że powództwo wytacza się przed sądem pozwanego, wprowadza się możliwość wyboru tego sądu przez powoda . Może to nastąpić w następujących przypadkach:
- o roszczenie majątkowe, w sytuacji gdy to roszczenie dotyczy działalności jednostki organizacyjnej pozwanego lub jego zakładu, wówczas można wytoczyć powództwo przed sąd w okręgu którego znajduje się jednostka organizacyjna, lub zakład pozwanego;
- o ustalenie istnienia umowy, jej wykonanie, rozwiązanie, unieważnienie lub o odszkodowanie z powodu niewykonania (lub nienależytego wykonania) umowy, powództwo można wytoczyć przed sądem, w okręgu którego miało nastąpić wykonanie tej umowy;
- w przypadku gdy chodzi o zapłatę należności pełnomocnika można wytoczyć powództwo przed sądem, gdzie pełnomocnik procesowy prowadził sprawę;
- w sprawach ze stosunku najmu lub dzierżawy można wytoczyć powództwo przed sądem, w okręgu którego znajduje się nieruchomość;
- w sprawach ze stosunku pracy powództwo można wytoczyć przed sądem pozwanego lub w okręgu, którego praca jest lub miała być świadczona, bądź w okręgu gdzie znajduje się zakład pracy.
w sprawach o roszczenie alimentacyjne i o ustalenie ojcostwa;
- o roszczenie z tytułu czynu niedozwolonego, można w tym przypadku wytoczyć powództwo przed sądem, w okręgu którego nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
.